Schitt Józef Herman, Zgodność i Różność Między Wschodnim i Zachodnim Kościołem [1831]

Tytuł: Zgodność i Różność Między Wschodnim i Zachodnim Kościołem czyli Pomysł ku Połączeniu Odstępney Cerkwi Greckiey z Kościołem Rzymsko-Katolickim.

Autor: Józef Herman Schitt [właśc. Hermann Joseph Schmitt (1796-1869), niemiecki autor katolicki].

Opracowanie: Przełożone zaś i Przekształcone Po Polsku przez X. Franciszka Siarczyńskiego [(1758-1829)].

Wydawca: Warszawa, w Drukarni XX. Missyonarzy.

Rok wydania: 1831.

Format: 20 cm.

Objętość: [XXIX], 533, [5] s.

Oprawa: Oprawa półpłócienna.

Traktat, przełożony z niemieckiego, zestawia punkty wspólne i rozbieżności między Kościołem rzymskokatolickim a Cerkwią prawosławną w dziedzinie dogmatu, liturgii i prawa kościelnego, a zarazem - jak zapowiada podtytuł - przedstawia „pomysł ku połączeniu” obu Kościołów. Należy tym samym do nurtu dziewiętnastowiecznego piśmiennictwa poświęconego sprawie unii kościelnej, szczególnie żywej na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, gdzie katolicyzm i prawosławie współistniały od stuleci. Polskie wydanie ukazało się w Warszawie w 1831 roku, w czasie powstania listopadowego, w drukarni Księży Misjonarzy - dwa lata po śmierci tłumacza, jest więc jego pracą pośmiertną. Autorem niemieckiego oryginału był Hermann Joseph Schmitt, którego nazwisko polska edycja podaje w formie „Schitt”.

Polską wersję przygotował ks. Franciszek Siarczyński (1758-1829), historyk i geograf, związany z zakonem pijarów. W 1794 roku, w czasie powstania kościuszkowskiego, pisał do „Gazety Wolnej Warszawskiej”, łącząc stan duchowny z publicystyką polityczną. W 1827 roku, po przeniesieniu zbiorów Ossolińskich z Wiednia do Lwowa, stanął na czele biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich i kierował nią do śmierci w 1829 roku. Przez lata gromadził materiały do słownika historyczno-geograficznego Galicji, który ukazywał się dopiero od 1857 roku jako cotygodniowy dodatek „Rozmaitości” do „Gazety Lwowskiej”.

Proweniencja egzemplarza jest wielowarstwowa. Na przedniej wyklejce przyklejona kartka inwentarzowa „Zygmunt Chrzanowski, Oddział H. Nr 537”, na kolejnej karcie trzy odręczne podpisy własnościowe: „F. Bielewicz”, „Z. Chrzanowski” oraz „Wenincjusz Soboń”. Zygmunt Chrzanowski herbu Korab (1872-1936), urodzony w Dziadkowskiem na Podlasiu, był ziemianinem i politykiem, w 1918 roku ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Józefa Świeżyńskiego; zmarł w Warszawie i spoczął na cmentarzu Powązkowskim. Oznaczenie działu i numeru porządkowego na kartce inwentarzowej wskazuje na systematycznie prowadzony księgozbiór prywatny.

Pośmiertny przekład pierwszego dyrektora biblioteki Ossolineum, wydany w Warszawie w roku powstania listopadowego, z proweniencją ministra z 1918 roku - pozycja dla badaczy dziejów unii kościelnej i myśli ekumenicznej, historyków Kościoła w Królestwie Polskim oraz zbieraczy pism ks. Franciszka Siarczyńskiego.

Blok zwarty i ścisły, szycie pierwotne trzyma składki mocno, bez kart luźnych czy wyodrębnionych; wolumin kompletny tekstowo. Papier czerpany o wysokiej sztywności, z rozproszonym foxingiem, kwasowymi zażółceniami, przebarwieniami oraz powierzchownymi zabrudzeniami brzeżnymi marginesów od dawnego kartkowania; bez nowożytnych podkreśleń i bez powojennych stempli bibliotecznych. Wszystkie znaki własnościowe - wklejka inwentarzowa i podpisy - czytelne i ostre, bez zafarbowań papieru. Oprawa półpłócienna sztywna i czysta, z lekkimi zakurzeniami okładzin i minimalnymi otarciami kartonu na krawędziach. Stan ogólny dobry.

ID Katalogowy: 17180x20-B-W